ماڵی کتێبی کوردی
ترجمە فارسی کتاب «نژادپرست در غربتش» اثر هیثم حسین روانە بازار نشر شد
ترجمه فارسی کتاب زندگینامهای «نژادپرست در غربتش» اثر هیثم حسین، از سوی انتشارات تافگه در ایران منتشر شد. این اثر را فرزاد رشیدی به زبان فارسی ترجمه کرده است.
این کتاب با عنوان عربی “العنصريّ في غربته” از سوی انتشارات رامینا در لندن به چاپ رسیده است.
انتشار این کتاب در فضایی فرهنگی صورت میگیرد که پرسشهای مربوط به نژادپرستی، غربت و ادغام اجتماعی بیش از پیش اهمیت یافتهاند. این اثر، متنی زندگینامهای از ادبیات معاصر عربی را به خواننده فارسیزبان معرفی میکند؛ خوانندهای که خود نیز با مسائلی درهمتنیده با این تجربه انسانی روبهروست.
کتاب «نژادپرست در غربتش» روایتی زندگینامهای است که با نگاهی انتقادی نوشته شده و داستانهایی از نژادپرستی، غربت، ادغام و کشمکشهایی را بازگو میکند که مسیرهای زندگی را دربرمیگیرند. نویسنده در هجده فصل، میان موقعیتها و رویدادهایی حرکت میکند که چهرههای گوناگونی از نژادپرستی را در خود پنهان دارند؛ جایی که شوکهای واردشده بر انسانها، در رفتارها و کنشهای روزمرهشان، به هزارتویی بدل میشود که بسیاری را در تاریکیهای خود فرو میبرد.
متن از امر شخصی به امر عمومی، و از جزئیات گذرا به ساختارهای پنهان حرکت میکند و نشان میدهد که چگونه طردشدگیهای کوچک شکل میگیرند و چگونه در گذر زمان انباشته میشوند تا به نظامی پنهان بدل شوند؛ نظامی که زبان، رویهها، نگاهها و روابط انسانی را تحت تأثیر قرار میدهد.
این کتاب با جسارت و بیطرفی به موضوع نژادپرستی میپردازد، از زخمهایی سخن میگوید که همچنان در نقاط مختلف گشودهاند، و در چارچوب سفری زندگیمحور، به جزئیاتی نزدیک میشود که با رنج زیستن، نوشتن و مواجهه با انسانها گره خوردهاند. نویسنده موقعیتها و رویدادهایی را که با آنها روبهرو شده یا برایش رخ دادهاند برمیگزیند و با شیوهای روایی و فلسفی به طرح و تحلیل آنها میپردازد؛ پوششهایی را که این تجربهها را از واقعیتشان دور میسازند کنار میزند و آنها را به مرکز انسانی خود بازمیگرداند.
از عامودا تا لندن، و با گذر از شهرهایی که هر یک ایستگاهی در مسیر زندگی بودهاند، متن پرسشهایی اساسی درباره واقعیت و سرنوشت پیش میکشد. نویسنده با صداقتی درونی مینویسد و شهادتی ارائه میدهد بر جهانی که به سوی کمرنگکردن همان رنگهایی میرود که در طول تاریخ، آن را با دستاوردهای انسانی غنی ساختهاند.
کتاب تأکید میکند که نژادپرستی باتلاقی است که راه رهایی از آن تنها از مسیر آگاهی و پذیرش دیگری دیده میشود. همچنین غربت را هزارتویی پیوسته نوشونده میداند که زدودن کامل آن دشوار است؛ هرچند میتوان با نوشتن، از سنگینی آثار آن کاست و با فهم و مسئولیت اخلاقی، شدت آن را آرامتر کرد.
این متن خواننده را در موضع بیطرفی رها نمیکند؛ زیرا تردید در برابر مسائل سرنوشتساز، به معنای شانه خالی کردن از مسئولیت است. دعوت کتاب روشن است: اتخاذ موضعی اخلاقی در برابر طرد، حذف و تبعیض، در هر جا که رخ دهد.
ترجمه فارسی این اثر، دامنه دریافت و خوانش کتاب را گسترش میدهد و به آن در فضایی فرهنگی حیاتی تازه میبخشد؛ فضایی که در آن پرسشهای مربوط به هویت، ادغام و بهرسمیتشناسی با یکدیگر تلاقی میکنند. این ترجمه همچنین به تقویت گفتوگو میان زبانهای عربی و فارسی درباره تجربههای تبعید، غربت و نژادپرستی کمک میکند و نشان میدهد که زندگینامه، زمانی که با صداقت و آگاهی نوشته شود، میتواند از مرزها عبور کند و بهمثابه شهادتی انسانی، مسئولیتی اخلاقی در برابر زمان حال بر دوش گیرد.
شایان ذکر است که این کتاب در ۲۳۴ صفحه و در قطع متوسط منتشر شده است. طرح جلد اثر را هنرمند تجسمی، خضر عبدالکریم، بهطور ویژه برای ترجمه فارسی این کتاب طراحی کرده است.
هیثم حسین (نویسنده کتاب)
هیثم حسین، رماننویس کردِ سوری، دارای تابعیت بریتانیایی و ساکن لندن است. او آثار روایی و انتقادی متعددی منتشر کرده است؛ از جمله: «آرام، تبار رنجهای سرسخت»، «گروگانهای گناه»، «سوزن هراس»، «علفی زیانبار در بهشت»، «شاید کسی باقی نماند»، «رمان میان مینگذاری و معماسازی»، «رمان و زندگی»، «رماننویس طبلهای جنگ را مینوازد»، «شخصیت رمان؛ کاوشگر کشف و آغاز»، و «چرا باید رماننویس باشی؟»
او همچنین مجموعه نمایشنامه «چه کسی ممو را میکشد؟» اثر بشیر ملا را از زبان کردی ترجمه کرده و کتاب «حکایت نخستین رمان» را گردآوری و معرفی کرده است. آثار او به زبانهای انگلیسی، فرانسوی، چکی و کردی ترجمه شدهاند. نوشتار او با پرسشهای حافظه، تبعید، زبان و هویت درگیر است و در آن، حضور پرسش اخلاقی و نقش روایت در واکاوی خشونت نمادین بهروشنی دیده میشود.
فرزاد رشیدی (مترجم کتاب)
فرزاد رشیدی، مدرس دانشگاه، پژوهشگر و مترجم کردِ ایرانی است. فعالیتهای علمی او بر حوزههای مطالعات فرهنگی، روایتشناسی معاصر و پژوهشهای میانرشتهای در زمینه زبان و متن متمرکز است.
او با تکیه بر سالها تجربه در آموزش و پژوهش علمی، ترجمه را صرفاً فرایندی زبانی نمیداند، بلکه آن را خوانشی دوباره و تحلیلی از متن میشمارد؛ رویکردی که بر دقت مفهومی، وفاداری معنایی و بازآفرینی لحن نویسنده و سبک گفتمانی او در زبان مقصد استوار است.
ترجمه او از کتاب «نژادپرست در غربتش»، بهعنوان متنی زندگینامهای با ماهیتی فکری و انتقادی، به غنای منابع فارسی در حوزه زندگینامه فکری و مطالعات هویت افزوده و افقی تازه برای گفتوگویی معرفتی میان دو زبان، دو زمینه فرهنگی و دو تجربه زیسته همجوار گشوده است.
هر نوع بازنشر این متن با ذکر منبع «خانه کتاب کُردی» مجاز است.
