ماڵی کتێبی کوردی
خوانشی بر کتاب «نمایەسازی و استنادسنجی نوشتار علمی کردی» اثر دکتر بختیار سجادی
جعفر قارەمانی
چکیده
کتاب «نوانەسازی و ئاماژەپێوی بۆ نووسینی ئەکادێمیکی کوردی» نوشتهٔ بختیار سجادی، در سال ۲۰۲۴ از سوی مؤسسهٔ ویژن ایجوکیشن در اربیل چاپ و منتشر شده است. سجادی در این کتاب کوشیده است زبان کُردی را به سوی عرصههای نمایهسازی و استناد در سطح بینالمللی هدایت کند. نویسنده با طرح مجموعهای از پرسشها خطاب به نهادهای رسمی، نقشهراهی علمی و عملی به وزارت علوم ارائه میدهد. این کتاب صرفاً به شناسایی مشکلات از منظر انتقادی نمیپردازد؛ بلکه پژوهشگر با نگاهی نظاممند به حوزەی علمی میکوشد، پیوند پیچیدۀ میان سیاست زبانی و فناوری اطلاعات را تبیین کرده و برای گشودن گرههای آن راهکار ارائه دهد. سجادی تأکید میکند که اصلاحات علمی در کردستان دیگر گزینهای برای شهرت فردی نیست، بلکه ضرورتی ملی است تا زبان کُردی بهعنوان زبانی علمی و برخوردار از استانداردهای معتبر شناخته شود. این اثر بهعنوان نخستین کتاب کُردی دربارهٔ سایتیشن (Citation) برای زبان کُردی و ایندکسینگ (Indexing) برای پژوهشهای کُردی شناخته میشود. محتوای این کتاب آشنایی با «بیانیهٔ اصلاحات آکادمیک» است؛ بیانیهای که لازم است همهٔ نهادها و بخشهای مرتبط، آن را همچون الفبای مدیریت علمی مورد توجه قرار دهند.
سجادی در این کتاب از تجربهٔ مجلهٔ پژوهشنامه ادبیات کُردی سخن میگوید که بهعنوان نخستین مجلهٔ کُردی توانسته اعتماد پایگاه علمی ISC را به دست آورد، صاحب شناسهٔ DOI شود و در پایگاه DOAJ نمایه شود. تجربهٔ این مجله نشان میدهد که اگر سازوکارهای علمی بهدرستی اجرا شوند، زبان کُردی توانایی آن را دارد که جایگاه شایستهٔ خود را در رتبهبندیهای جهانی به دست آورد. در این مقاله، با رویکردی توصیفی ـ تحلیلی، تلاش شده است چگونگی انتقال حوزهٔ علمی زبان کُردی از وضعیت انزوا به سوی یک نظام نوانەسازی جهانی، مورد بررسی قرار گیرد. در نهایت، اگر نهادهای علمی پیشنهادهای این پژوهش را بهعنوان برنامهای عملی نپذیرند، زبان کُردی نخواهد توانست به سطح مطلوبی از تأثیرگذاری و اعتبار علمی جهانی دست یابد؛ مؤلفههایی که امروزه از معیارهای مهم سنجش جایگاه و اعتبار علمی بهشمار میروند.
واژگان کلیدی: نمایهسازی؛ استناد؛ نگارش علمی کُردی؛ ضریب تأثیر.
دانلود کامل معرفی کتاب
